Mergelwerk: een van onze specialiteiten

01 oktober 2021
Ons restauratieteam werkt geregeld met mergel. Een materiaal dat in Zuid-Limburg in het verleden veel is gebruikt in zowel de woningbouw alsook de utiliteitsbouw. Maar wat is mergel eigenlijk? En waar gebruikt Laudy het voor?
In de streek rondom Maastricht en in de aanliggende gebieden in Nederland (Heuvelland), België (Voerstreek) en Duitsland (rond Aken en Vetschau) is door de eeuwen heen voor de gebouwen kalksteen in diverse vormen en met plaatselijke materiaalkenmerken toegepast. Door het winnen op de diverse plaatsen heeft de steen vaak een plaatselijke benaming. In (Zuid-)Limburg kom je vooral ‘mergel’ tegen. Mergel is een kalkgesteente dat, door bodemafzetting van planktonresten, tussen de 120 en de 65 miljoen jaar geleden gevormd is in een subtropische zee. Het komt voor in horizontale grondlagen. De mergel wordt ondergronds gewonnen, door het zagen en uitbreken van grote blokken uit de grondlagen. Buiten de groeve worden de grote blokken gezaagd naar kleine hanteerbare blokken.
Bij een restauratie worden aangetaste blokken mergel uitgehakt. Deze vervangen wij door nieuwe, op maat gemaakte blokken. Onze mergelwerker houdt daarbij rekening met de structuur en de gelaagdheid van het mergelblok. De samenstelling van de specie stemmen wij af op de hardheid van de nieuwe en omliggende blokken en bestaat uit kalk, zand, mergelschaafsel en een bindmiddel.
Laudy heeft mergel uit de groeves rond Sibbe, de enige plek in Nederland waar mergel nog gebroken wordt, recent nog verwerkt bij restauratiewerkzaamheden bij Kasteel Borgharen, Kasteel Wijlre en de toren van de Lambertuskerk in Nederweert.
Naast dat de mergel voor het metselen van muren gebruikt werd, zijn vaak ook kunstige toepassingen te vinden. Mergel is onder andere gebruikt voor kraagstenen in de toren van de Lambertuskerk Nederweert. Door de jaren heen waren de kraagstenen zodanig verweerd, dat er nauwelijks nog herkenbare figuren te zien waren. Een aantal van de kraagstenen zijn vervangen. Onder andere die met het wapen van de gemeente Nederweert.